Thursday, June 11, 2020

Rastgele Borges

Kişisel tanıklıklara, anılara, hakkında yazılan araştırma ve inceleme kitaplarına, edebiyat tarihlerine baktığımız zaman, Borges'i dünya çapında üne kavuşturan kişinin çevirmen Norman Thomas di Giovanni olduğu ortaya çıkıyor. 5 yılını Borges'i İngilizceye çevirmeye adıyor. Haftada üç gün buluşuyorlar, metinleri tartışıyorlar. Bir tür tartışmalı-çeviri. Borges, çevirileri denetliyor; yazarken göstermediği bir ihtimamla eğiliyor çevirilere. Sıkılıp di Giovanni’yi kovana kadar...
Borges'in akademik çevrelerce tapınılan, hakkında makaleler yazılan bir bayrak cümlesi var: "O hemfikir gecede karaya çıktığını gören olmadı."
O cümlenin çevirileceği gün gelip çatıyor. Randevuya çantasında 'hemfikir' sözcüğünü karşılayan iki öneri-sözcük ('çevreleyen' ve 'sarıp sarmalayan') getiren di Giovanni, Borges'e soruyor: "Borges, bu hemfikir geceyle ne kastediyorsun? Bir şey demek değil ki bu. Hemfikir gece oluyorsa çay içen gece de olur, iskambil oynayan gece de."
Borges'in cevabı, dikkat tarihine geçecek türden: "Giovanni, düşünmeden yazdığımı gösteren örneklerden sadece bir tanesi o!"

Sonunda, "sarıp sarmalayan" sözcüğünü seçerler. Di Giovanni, "Akademik çevrelerde çeviriyi beğenen çıkmadı," diyor: 'hemfikir gece'leri kaybolmuştur.

[2012]

No comments:

Post a Comment